Euthanasie in uw omgeving:
wat is uw verhaal?

Onze oproep om uw verhalen rondom euthanasie in uw directe omgeving te delen, leverde binnen de kortste keren 148 reacties op. U heeft indrukwekkende verhalen aangeleverd die getuigen van betrokkenheid, warmte en van dankbaarheid over de manier waarop aan naasten ondanks vaak trieste omstandigheden een waardige oplossing kon worden geboden. De NVVE heeft de verhalen inmiddels gedeeld met de SGP, die op zoek was naar reacties om zodoende een vollediger beeld te krijgen van de huidige toepassing van euthanasie in Nederland. Wij hopen dat deze verhalen daartoe bijdragen.

Hartelijk dank voor uw medewerking.


Ingezonden brieven

Geachte Tweede Kamerleden,

in mei 2012 kreeg mijn man van de nefroloog te horen :nog 12 % nierfunctie ; dus afspraak met de dialyse verpleegkundige om een keus te gaan maken over de gewenste vorm van dialyse – mijn echtgenoot besloot na het gesprek geen dialyse behandeling te willen – antwoord van nefroloog-
“maar dan gaat u dood” –
mijn echtgenoot informeerde naar de tijd ,die hem dan zou resten en de arts schatte in ” 1 jaar, may be 2 jaar….. mijn echtgenoot gaf aan , nog zonder 2 à 3 x per week aan de dyalise behandeling in het ziekenhuis te willen en de tijd ,die hem restte prettiger te besteden –

mijn man en ik hebben nog tot augustus 2015 een fijne,rustige tijd (zonder ziekenhuisbehandelingen dyalise) beleeft – ook had mijn echtgenoot gelukkig geen pijn of andere klachten , dan het ongemak van een katheter, maar dat was iets wat hij i.p.v. dyalise “op de koop toe nam” – toen sloeg de Alzheimer toe (hij was 79 jaar) en het besef langzamerhand de grip op zijn leven kwijt te raken werd reden , om in augustus 2015 euthanasie met de huisarts te bespreken, onze NVVE documenten lagen al een tiental jaar bij de huisarts in het bestand – in 2015 volgde de SCEN arts niet het verzoek van de huisarts, maar het nieuwe verzoek , om euthanasie , met de bedoeling zijn leven waardig af te sluiten in juli 2016 , is in alle rust en op een zeer verzorgde wijze door onze huisarts op 22 september 2016 verzorgd en uitgevoerd – laat alstublieft een ieder de gelegenheid ,om -zijn/haar eigen weg te kunnen laten uitvoeren ,zeker in goed overleg met de daarvoor bereid zijnde huis(arts) – niemand kan en mag deze persoonlijke keuze , voor een ander verbieden – soms moet een mens waarschijnlijk zelf nog in een bepaalde fase “belanden”, om te kunnen invoelen. hoe iemand kan besluiten ,om het leven te laten helpen beeindigen …..

Agnes Blankennagel, Nieuw-%20Vennep

Geachte Tweede Kamerleden,

Dit is het verhaal over de euthanasie op mijn schoonvader.
mocht ik zelf terminaal worden zou ik hetzelfde wensen….
mijn schoonouders uit Assendelft( pa 1919, ma 1919) heb ik leren kennen in 1976 als een hecht stel, rooms-katholiek (zelf ben ik a-religieus),niet erg praktiserend, 4 dochters en 1 zoon, allen met zelfopoffering en liefde opgevoed.
op 86e werd bij schoonvader een vreemde wrat aan het oor verkeerd ingeschat door de huisarts wat later als kanker uitbreidde naar hals en klieren en weldra de halsslagader zou aantasten..
ondanks tegenwerking van meneer pastoor ( in ’t begin) en een sceptische huisarts zette hij zijn wens voor euthanasie door en na alle wettelijke verplichtingen kwam de huisarts, diende de spuitjes toe, waar alle kinderen en aanhang bij waren..
nooit heb ik iemand zo vredig zien inslapen en een familie in zo’n vredige stemming een tijdlang stil meegemaakt
mijn eigen ouders (van min of meer protestantse huize zijn beide op natuurlijke dood gestorven; beide begrafenissen zijn bij mij als kille bedoening overgekomen: god wat waren er toch “fijne” christelijken bij…
de grote angst bij mijn schoonvader, vertelde mijn vrouw, was dat ’s nachts in bed zijn halsslagader zou knappen en zijn vrouw naast hem dit zo moeten meemaken;..zij had al lange tijd zo ’n zware zorgtaak.
als de sgp deze manier van terminale mensen die bewust hun dood willen bespoedigen weer willen bemoeilijken, wil ik ze vragen als 1e een ticket voor een enkele reis naar een andere planeet te boeken…never and never see you again!

peter vink, enkhuizen

Geachte Tweede Kamerleden,

Ik begrijp dat jullie graag wat wilden horen van de kiezers over slechte ervaringen met euthenasie. Onderstaand het verhaal van mijn moeder.

Vlak voor haar 75ste verjaardag in het najaar van 2006 bleek de koortsplek op mama’s lip huidkanker met een uitzaaiing naar haar kin. Het groots vieren van haar verjaardag werd verzet en ze werd geopereerd. Een stukje lip en wat weefsel van haar kin werden weggehaald. Na een paar maanden was haar lip weer hersteld en we konden alsnog haar verjaardag vieren. Mama zag er bijna weer uit als vanouds.

In het voorjaar van 2008 had mama weer een plekje en nu onder haar kaakbeen. Onderzoek volgde. Ze had inmiddels een flinke wond onder haar kaak, die niet genas, die een gat in haar wang veroorzaakte, slikken deed haar zeer en ze kreeg vloeibaar voedsel van de apotheek.

Op vrijdag 1 augustus kreeg ze de uitslag in het bijzijn van mijn zus en mij. Ze kon worden geopereerd; technisch is dat mogelijk, vertelde de chirurg. Wij vroegen hoe dat er dan uit zou zien. De dokter vertelde.
De kanker was uitgezaaid naar haar kaak. Er moest daarom een stuk bot uit haar been gehaald worden om te plaatsen op de plek waar haar kaak zou worden weggehaald, waarna ze weer zou moeten leren lopen.
Al haar tanden zou moeten worden getrokken.
Haar tong zou grotendeels weggehaald moeten worden, waardoor ze altijd sondevoeding zou moeten hebben, omdat je zonder tong het voedsel niet van je lippen naar je keel kunt “transporteren”. Praten zou ook moeilijk worden.
Ze zou naar een verpleeghuis moeten, omdat ze dagelijks hulp nodig had.

Mama liet op maandag 4 augustus de huisarts komen, gaf hem een euthenasieverklaring mee en een verklaring waarin werd bepaald dat mijn zus en ik zouden beslissen over medische zaken als ze dat niet meer zelf kon doen.

Op dinsdag 5 augustus ging ze nog naar de cardioloog, omdat er bekeken moest worden of haar eerdere hartproblemen een operatie misschien in de weg zouden staan.

Wij, de 4 kinderen, bekeken welke hulp ze nodig had. We zorgden ervoor dat ze voldoende boodschappen in huis had zoals verbandmateriaal en vloeibare voeding van de apotheek.
We bespraken met haar of ze het thuis, alleen, wel redde en of ze misschien thuiszorg nodig had. Dat wilde ze zeker niet.
We belden haar iedere dag, gingen een paar dagen later om de dag langs en toen iedere dag.
Toen lieten we haar vanaf het weekend niet meer alleen thuis slapen. Tegen het weekend van 9/10 augustus moest ze met alles geholpen worden: wassen, naar het toilet gaan, haar billen vegen. Ze kreeg niet alleen orale pijnstillers, maar ook morfinepleisters in oplopende sterkte. Zo sterk dat ze zelf zei dat ze zag dat het plafond rond was, maar wel wist dat dit niet zo was. Ze kwam haar bed niet meer uit en wij waren om de beurt bij haar.
We bleven natuurlijk in Nederland in de vakantie.

Op maandagavond 11 augustus belde ik mijn zus en vertelde dat ik naar de huisarts zou gaan dinsdagochtend om de situatie van mijn moeder te bespreken. Mijn zus ging mee.
Om 8 uur op dinsdag 12 augustus waren we bij de praktijk; we hadden geen afspraak en stonden erop met de huisarts te spreken. Hij vond het veel te vroeg voor euthenasie; mama wist immers nog maar zo kort dat ze zo ziek was. Dan wilden we een andere arts.
Deze huisarts kwam ’s middags toch langs en daar waren onze jongste zus en broer ook bij. Mama was heel helder in haar uitspraken. Ze wilde zo niet langer leven; daarom had ze 8 dagen eerder de huisarts de euthenasieverklaring gegeven.
Dinsdagavond 12 augustus kwam de SCEN arts; om te voorkomen dat ze te wazig zou zijn voor het gesprek met de SCEN arts verlaagden wij de morfine pleisters en verhoogden we de gewone pijnstillers. De pillen maalden we steeds klein, omdat mama de pillen niet meer kon slikken. Ze had zo’n pijn!
De SCEN arts zag voldoende reden voor euthenasie.

Toen begon de volgende discussie met de huisarts. Die wilde mama een papje geven met het middel om voor eeuwig in te slapen. Mijn zus werd hierover erg boos. Mama had al zo’n pijn aan haar mond en keel en dus met slikken! De huisarts gaf aan dat het beter zou zijn als ze zelf het papje zou innemen. Dat is dan de slechte ervaring met euthenasie. De arts die vooral aan zichzelf denkt als hij voorstelt dat een patiënt die zo’n pijn heeft met slikken maar een papje moet innemen om dood te kunnen gaan. Dat is onnodig meer lijden veroorzaken! Lekker schone handen houden als de doodzieke patiënt zelf het papje inneemt, maar ook geen collega inschakelen die het “vuile werk” wel wil doen.
Na veel aandringen heeft de huisarts een verpleegkundige laten komen, die een infuus heeft aangelegd waar de huisarts het inslaapmiddel kon insluiten.

We waren er allemaal en mama moest, net als dinsdag tegen de huisarts en de SCEN arts, weer zeggen dat ze echt niet verder wilde leven.

Mama overleed op 14 augustus en werd op 18 augustus gecremeerd.

Mama was niet gedoopt, haar vader was niet gedoopt en haar moeder was doopsgezind. Ze geloofde niet in god en was een overtuigd humanist en dus voor zelfbeschikking.

Ik word nog kwaad als ik denk aan die huisarts, maar ben zo blij dat mijn zus en ik langer lijden voor mama hebben voorkomen door voor haar op te komen.

Regina Visscher, Utrecht

Geachte Tweede Kamerleden,

Geachte tweede kamerleden ,

Op 15 april 2017 is onze 90 jarige moeder de hongerdood gestorven.
Leest u Alstublieft ons verhaal .

Lieve mam , het is mensonterend zoals het is gegaan .
Je wilde niet meer leven en gaf dat al maanden aan.
Koolmonoxide was je eerste idee, in hongerstaking viel ook niet mee .
Op 4 april 2017 kreeg je een beroerte en was halfzijdig verlamd .
Volledig op bed en wilsbekwaam greep jij je kans.
Na 12 dagen zonder eten en drinken, verslaafd aan de morfine ben je eindelijk bij ons weggegleden .
Dit alles was niet wat je voor ogen had .
Waar blijft die nieuwe euthanasiewet !
Ook al komt hij te laat voor onze lieve schat .
Met diep respect voor jouw keuze .

Schagen ,,Naast mijn moeder lag een groot kussen. Hoe vaak heb ik niet gedacht ‘als ik dat op haar gezicht duw, dan is het gebeurd, dan hoeft ze niet meer’…”

Haar ogen worden rood als ze het zegt. De trekken om haar mond strak. Haar eigen woorden doen haar pijn, maar ze zeggen hoe het was. Wat Lina Bakker aan wil geven is de tergende wanhoop om het in haar ogen nodeloos lijden van haar negentigjarige moeder. Die de ‘schrijnende’ en ‘mensonterende’ hongerdood koos, bij gebrek aan een wettig alternatief.

Zij (64) en zus Joke Blom (60) plaatsten een advertentie in hun regionale krant, bedoeld als signaal aan de politieke partijen die nu aan het onderhandelen zijn voor een nieuw kabinet. Dat het tijd is om de euthanasiewet te verruimen, zodat mensen die vinden dat hun leven voltooid is, daar waardig afscheid van kunnen nemen. Een heet hangijzer aan de onderhandelingstafel. D66, en VVD zijn voor, maar het CDA en de Christen Unie zijn principieel tegenstander.

Deze zussen hopen dat hun verhaal helpt om deze ‘wet op voltooid leven’ er door te krijgen. ‘Ook al komt deze te laat voor deze lieve schat’, schrijven ze in hun advertentie. Joke Blom: ,,Mijn moeder verdiende een waardig einde, geen lijdensweg. Dat is euthanasie in mijn ogen: je kiest een moment, neemt afscheid van de mensen die je lief zijn en je kunt gaan, op een menswaardige manier.”

Dat liep anders in het geval van haar moeder, Johanna – Hannie – Blom-Bootsma uit Schagen. Een levenslustige vrouw, dat bewees ze dertig jaar geleden al, toen ze een dubbele hersentumor overleefde en na haar operatie bijna niets meer kon. Ze moest alles opnieuw leren. Schrijven, fietsen, ook al kon dat laatste uiteindelijk alleen nog op een driewieler: met de onophoudelijke steun van vooral haar man lukte alles weer.

Tot ze griep kreeg en haar negentigste verjaardag op 10 januari toch zo groots niet gevierd kon worden als de bedoeling was. Een opeenstapeling van kwalen en infecties, uitmondend in een delerium waarna ze niet meer de oude zou worden. Het leven van hun ‘lieve mam’ bestond louter nog uit eten, drinken en naar het toilet gaan, omschrijven de zussen het leven van hun moeder. Dat toiletbezoek moest zo’n twintig keer per dag, ook ’s nachts ging het door. ,,En puzzelen ging niet meer”, zegt Lina Bakker, ,,en dat was haar passie. Ze legde legpuzzels van 1500 stukjes, ook in 3D, maar na haar delerium ging het niet meer. We hebben haar nog een van 28 stukjes gegeven, ook dat lukte niet. Lezen: nauwelijks. Ze zag de krant nog elke dag, maar ook dat was vooral bladeren.”

Joke Blom: ,,Op een dag vroeg ze ‘heb je de krant gelezen?’, en begon over een stelletje dat dood gevonden was in de auto in Haarlem. Dood door koolmonoxidevergiftiging. ‘Dat wil ik ook’, zei ze.”

Hannie Blom kon niets meer, kende geen vreugde meer en wilde stoppen met het leven. Iedereen in haar omgeving zag het en snapte dat. Maar op eigen kracht zou ze het op die wijze niet kunnen en ze wilde niemand medeplichtig maken aan haar zelfdoding. Op een dag stopte ze met eten. Want op die manier was haar vader er ook binnen ruim een week niet meer geweest. Maar dat hield ze toch niet vol. Wel was het haar familie duidelijk dat het Hannie Blom menens was.

De dokter werd gebeld, en hij kwam langs. De dokter zag het lijden van hun moeder, zeggen de zussen, maar zijn handen waren door wet gebonden. Want al heeft moeder nooit tekenen gegeven van dementie, dat moet wel eerst worden onderzocht om te bepalen of ze ‘wilsbekwaam’ is. Op basis van een eerste test, waarbij ze bijvoorbeeld vanaf honderd terug moet tellen in zeventallen, wordt vastgesteld dat ze mogelijk dementie heeft en dat dit nader onderzocht moet worden. De tijd tikt door en Hannie Blom blijft dagelijks zwelgen in een leven dat ze niet meer wil. Waarin ze bijvoorbeeld de waardigheid van zelfstandig toiletbezoek heeft moeten laten varen. Intussen is ze halfzijdig verlamd geraakt. Op 4 april doet ze het echt: stoppen met eten en drinken.

Joke Blom: ,,Dat was nodig om het stempel ‘terminaal’ te krijgen. Als iemand nog maximaal twee weken te leven heeft, kun je palliatieve sedatie krijgen.” Dat is ook hulp bij sterven, in zekere zin. In plaats van een directe fatale dosis medicatie krijgt een patiënt oplopende hoeveelheid pijnmedicatie. Hannie Blom kreeg die vier dagen na de start van haar hongerstaking. Eerst morfine, daarna ook dormicum, later beide via een pomp. Uiteindelijk deed ze er twaalf dagen over om te sterven. Een heel trage manier van zelfdoding, erkennen haar dochters.

,,Het is nog vers, maar bij ons overheerst de dankbaarheid”, zegt Lina Bakker. ,,Dankbaarheid dat onze moeder niet meer hoeft te leven. Maar de mensonterende manier waarop het is gegaan, dat gun je niemand. Onze moeder heeft nog gestemd op 15 maart. Met haar laatste krachten, per volmacht : D66, in de hoop dat het straks een ander wel gegund is om waardig afscheid te nemen van het leven, als het klaar .

Met vriendelijke groet,

Hedzer Faber
Journalist

Joke en lina Blom, Schagen

Geachte Tweede Kamerleden,

Als verpleegkundige op een neonatale intensive care afdeling en als verpleegkundige in een gespecialiseerd team van een thuiszorgorganisatie ben ik ettelijke malen betrokken geweest bij euthanasie.
Het besluit daartoe werd altijd heel zorgvuldig genomen. In de situatie met baby’s ging het om kinderen die geen levensverwachting hadden maar toch in leven werden gehouden. Soms was stoppen met beademen voldoende wat dan passieve euthanasie is, maar vaak bleef een kindje dan toch ademen, zij het heel moeizaam. U kunt zich vast wel voorstellen wat dat moet betekenen voor ouders. Hun zo gewenste kindje wat zo vecht voor een beetje adem, wat het benauwd heeft, zwoegt, allerlei nare andere ongemakken moet doorstaan, terwijl ieder weet dat het zinloos is. Dit is onmenselijk. Voor ouders en voor het kindje zelf is euthanasie dan zo goed. Het kindje krijgt een slaapmiddel en sterft rustig in de armen van de ouders. Zo is het afscheid ook mooi en veel beter om dit grote verlies te kunnen verwerken. Dit hoor je later in een nagesprek ook terug van deze ouders. Zij waren zo blij ( al is dat woord hier heel dubbelzinnig) dat hun kindje zonder benauwdheid en pijn rustig mocht sterven.
Ook in de thuiszorg heb ik niet anders meegemaakt dan dat het erg zorgvuldig ging. Niemand besluit zomaar tot euthanasie. De persoon om wie het ging had daar heel goed over nagedacht en consequenties afgewogen. Er was veel respect bij alle betrokkenen. Voor de persoon zelf en ook voor de familie was het afscheid steeds mooi, rustig en liefdevol, omdat tevoren alles goed besproken was. Het is zeker geen beslissing waar gemakkelijk over wordt gedacht of die snel genomen wordt. Mensen denken er vaak lange tijd over na.
Zelf zit ik nu in de situatie dat ik ongeneeslijk ziek ben. Ik ben christelijk opgevoed en ik kan me niet voorstellen dat God de praktijk van de euthanasie zou afkeuren. Een liefdevolle God wil mensen niet onnodig laten lijden, lijkt mij. Een God die hier tegen zou zijn is voor mij geen God die van mensen houdt. Door euthanasie sterft de mens wat eerder dan wanneer je het natuurlijke verloop afwacht, maar met hoeveel ellende?? Zou God dat echt zo bedoelen?? Daar geloof ik niet in.
Zelf heb ik met volle overtuiging een euthanasieverklaring opgesteld. Ik weet dat het op een goede en mooie manier gaat. Ik heb in mijn werk teveel afschuwelijke situaties meegemaakt, waarin mensen verschrikkelijk hebben moeten lijden. Zo wil ik niet sterven, niet voor mijzelf, maar zeker ook niet voor degenen die ik achter moet laten. Ik zal niet lichtzinnig beslissen om euthanasie uit te (laten) voeren; misschien komt het helemaal niet zo ver. Alleen al het weten dat het mogelijk is geeft me meer rust, want net als vrijwel iedereen ben ik bang voor wat de laatste levensfase brengt. De vreselijke aftakeling die kan plaatsvinden, wil ik voor zijn. Ik wil als mens sterven, niet als een hoopje ellende die zichzelf niet meer is. Ik heb meegemaakt hoe mooi euthanasie kan verlopen, hoe veel rust dat geeft, hoe vol vertrouwen de patient was en hoe de familie op hun eigen manier het afscheid vorm gaf in de laatste uren voor het overlijden. Zo mooi en dat dat voor de mensen die achterblijven en het leven weer moeten oppakken zo veel steun en kracht kan geven. Het kan niet zo zijn dat dit niet goed is.
Ik hoop dat u vooral kijkt naar de mens om wie het gaat; het menswaardige sterven. Ik wens u veel kracht en wijsheid toe in uw werk en hoop dat u voor uzelf nagaat hoe u het liefst zou willen sterven.
Eigenlijk zou ik willen dat u allen een aantal keren mee zou maken hoe het is wanneer iemand op een heel nare manier ( heel erg veel pijn die niet meer te behandelen is, zeer ernstige benauwdheid, heel veel vocht vasthoudend, stikken) moet overlijden. En ook een paar keer een euthanasie meemaakt. Vraag uzelf dan heel eerlijk af wat u voor uzelf of uw geliefden zou wensen.

Marijke Hoekstra, Culemborg

Geachte Tweede Kamerleden,

Ik ben betrokken geweest bij een eenzame zelf euthanasie van een jonge vrouw, die al 14 jaar vocht voor euthanasie en werd behandeld in een psychiatrische kliniek. Zij woonde zelfstandig en was wilsbekwaam. Zij bezat al vele jaren wilsverklaring en werd maar door behandeld, omdat men dat beter voor haar vond. De ouders konden en wilden haar niet helpen in de hoop dat er in de toekomst wel een behandeling zou komen die haar kon genezen.
De vrouw zelf wilde afscheid nemen via euthanasie met haar ouders en geliefden om haar heen. Ze heeft zelf de euthanatica verzameld. En haar daad uitgevoerd in alle eenzaamheid met mooie afscheidsbrieven achterlatend en de wilsverklaring op haar tafel. Ik was haar enige vertrouwens persoon en sleutelwacht.
Op haar begrafenis nodigden haar ouders,( die mij reeds kenden), mij uit. Zij waren dankbaar dat ik haar had gevonden en luisterden naar mijn verhalen, hoe ik haar had aangetroffen.
Ondanks de eenzaamheid waarin dit heeft plaats gevonden, bracht dit bij iedereen een gevoel van vrede en dankbaarheid.
14 jaar vechten tegen het leven, dat jezelf geen leven vindt en door niemand gehoord wordt, terwijl je wilsbekwaam bent is een marteling.
Is dat de wens van God, zo’n mens te laten lijden.???
Gelukkig is er een euthanasie we ,t als ie maar mag worden gehoord !!!

W.J.Blokland, Zonnemaire

Geachte Tweede Kamerleden,

30 juni 2017.
Als christelijk huisarts heb ik 33 jaar gewerkt in een solopraktijk in Den Haag en ook ben ik een aantal jaren, tot mijn pensionering, als scenarts werkzaam geweest. In de praktijk heb ik daardoor ervaring opgedaan met euthanasie, met de ontwikkeling van de vraag naar euthanasie in mijn patientenpopulatie en met wetgeving zoals die uiteindelijk is geresulteerd in een voor ons land heldere gedegen euthanasie-wetgeving.
Voor veel mensen, patienten zowel als nabestaanden, als hulpverleners, als artsen, is onze euthanasie-wetgeving een zegen. De eenduidigheid, de zorgvuldigheid, de transparantie van deze wetgeving is voor velen een rust- en steunpunt gebleken. In de jaren dat de euthanasie-wetgeving nu in ons land van toepassing is zijn er velen geholpen in hun moeilijke beslissing om euthanasie te vragen en om euthanasie uit te voeren.
De belangrijkste voorwaarden waaraan voldaan moet worden, willen we euthanasie overwegen, zijn ondraaglijk en uitzichtloos lijden en de vrijwillige en weloverwogen vraag van een mens naar euthanasie . Aan die voorwaarden kunnen ook stapeling van ouderdomskwalen of voltooid leven voldoen.
Dementie op zich zie ik niet als een reden om euthanasie uit te voeren, tenzij:
1) betrokkene voorheen in een wilsbeschikking heeft aangegeven euthanasie te willen in geval van vergevorderde dementie,
én
2) er tevens sprake is van ondraaglijk uitzichtloos fysiek of psychisch lijden,
wat door de arts en de scenarts beoordeeld zal moeten worden.
Wat ik naast dit alles heel belangrijk vind , is dat niet een kleine groep mensen op grond van hun persoonlijke overtuigingen anderen dwingend gaan opleggen, dat die anderen niet om euthanasie zouden mogen vragen.
Dat gaat in mijn beleving in tegen onze opdracht, dat we moeten leven in barmhartigheid. Ieder mens is en blijft zelf verantwoordelijk en het mag in onze maatschappij niet zo zijn, dat een kleine groep mensen hun wil dwingend aan anderen oplegt.
J.J.Dekker,
gepensioneerd huisarts, Scheveningen.

J.J.Dekker, Scheveningen

Geachte Tweede Kamerleden,

Geachte kamerleden,
Onderstaande brief heb ik vanavond via de mail aan de SGP gestuurd:

Beste SGP,

Als verpleegkundige heb ik meerdere keren een patiënt begeleid rondom zijn euthanasie. Ik vond het altijd heftig, maar ook heel mooi!
Het heftige zit m in het feit dat iemand daadwerkelijk sterft en dat dit onomkeerbaar is.
Het mooie aspect vond ik dat de patiënt waardig kon overlijden in het bijzijn van zijn familie.
Ik heb zoveel patiënten zien sterven! Sommigen stierven in mijn armen terwijl ze naar adem snakten. Zo erg benauwd, dat ze geen lucht meer kregen en stikten, met de dood tot gevolg, omdat er niet zo gauw hulp was. De angst in hun ogen, die blik van “help me toch,, “help me toch”! Wat moet er door hen heen zijn gegaan dat je ze alleen maar kon helpen door ze in je armen te sluiten. De machteloosheid! Wilt u dat?
Hebt u wel eens een familielid of patiënt meegemaakt die overleed aan een longbloeding? Je stikt dan in je eigen bloed en je bent net zo hulpeloos als als in de casus hiervoor geschreven. Wilt u dat?
Dan heb ik het nog niet gehad over de de groep patiënten die behalve ernstig benauwd ook hevige pijn lijden, pijn die nooit meer overgaat. Pijn die tegenwoordig weliswaar goed besteden kan worden maar dan zoveel bijwerkingen kan geven waardoor de patiënt weer andere klachten zal krijgen die zijn sterfbed erg moeilijk maken. Wilt u dat?

Dit is een greep uit mijn 25jarige praktijkervaring. Door bovenstaande ben ik anders over euthanasie gaan denken en ik mijn mening is nu dat ieder zelf moet kunnen beslissen of hij euthanasie wil. De wetgeving staat het toe, uiteraard moet de wet nageleefd worden.

Wat ik heel erg vind zijn de patiënten die dementeren en te lang wachten en vergeten dat zij hun wens tot euthanasie schriftelijk hebben vastgelegd. Deze groep wacht een mensonterend einde dat jarenlang kan duren. Een bestaan waar ze niet voor gekozen hebben. Je moet dus eigenlijk al om euthanasie vragen als je je nog net kunt herinneren dat je het wilt. Soms lijkt dat te vroeg, maar wel zorgvuldig, Is dat niet verschrikkelijk? Wilt u dat?

De groep mensen die vinden dat zij een voltooid leven hebben: ook zij kunnen ondanks goede zorg en begeleiding en familie die van ze houdt, toch het gevoel hebben dat ze klaar zijn met leven. Heel veel zintuigen gaan achteruit: je proeft je eten niet meer, je kunt niet meer goed horen, je kunt geen boek meer lezen, de dingen die je leuk vindt om te doen, kun je vaak niet meer, tenzij je veel hulp inroept. De afhankelijkheid die deze mensen ervaren vinden ze zo erg! Last but not least: vaak is hun generatie al weggevallen en hebben ze niemand meer waarmee ze bijv. herinneringen kunnen ophalen.

Ik weet waar de SGP voor staat. Prima normen en waarden vind ik. Jullie geloof in God en de wetten die hij volgens jullie heeft gemaakt maakt dat jullie tegenstanders zijn van euthanasie. Ik weet dat jullie vinden dat “lijden” een functie heeft, gebaseerd op religie en teksten uit de Bijbel.
Maar…..God heeft ons ook hersens gegeven. God wil dat we verantwoordelijkheid nemen voor ons leven: bijv. goed zorgen voor lijf en leden, voor de aarde en dus ook de natuur. In onze wetgeving is de autonomie en het zelfbeschikkingsrecht van de patiënt geborgd. Dat is toch prachtig? Als je verantwoordelijkheid draagt voor je leven, hersens hebt gekregen om bijv wetenschap te bedrijven, om keuzes te maken, waarom dat niet ook de keuze voor euthanasie.
Ik word er heel verdrietig van dat partijen van religieuze origine “voor mij” en de patiënten willen bepalen wat ik mbt dit onderwerp wel of niet mag. Het doet me ook verdriet dat er steeds meer mensen zelf een eind aan hun leven willen maken als ze in een situatie komen die ze niet wenselijk achten.

Is dat wat u wilt? Dat men zich stiekem van kant maakt, in eenzaamheid, omdat uw partij en andere christelijke partijen tegen euthanasie zijn?

Bovenaan schreef ik dat euthanasie ook mooi kan zijn. Want samen met arts en familie, kan de patiënt zich voorbereiden, afscheid nemen, laatste dingen regelen en alles zeggen wat hij nog wil. Hoe waardig is dat! Hoe kan God in zijn goedheid hier tegen zijn?

Ik kijk altijd heel goed terug op de de keren dat ge-euthaniseerd moest worden. Het proces werd altijd zeer zorgvuldig in gang gezet, helemaal volgens de zorgvuldigheidseisen van de wet. Het verzoek werd uitvoerig besproken met ons multidisciplinair team, patiënt en familie. Je hoort dan de motivatie van de patiënt en ik heb altijd zijn mening kunnen respecteren. Hoe heftig en verdrietig ook, maar met veel voldoening. Nadien werd er altijd geëvalueerd en aandacht geschonken aan onze gevoelens. Ik ben blij dat ik dit zo moeilijke aspect van mijn werk ook heb mogen meemaken.

Ik wens u kracht en wijsheid toe in het nemen van een besluit dat recht doet aan waardig sterven.

C. Batelaan, Enschede

Geachte Tweede Kamerleden,

Mijn man heeft ruim 9 jaar parkinsonisme gehad, gemiddeld leven deze mensen volgens de neuroloog 6 a 7 jaar. weet u wat dit is 100 0/0 wils bekwam zijn, in je hoofd weten wat je wil zeggen maar het komt er moeizaam of niet uit. moeite met slikken bang om te stikkken, constant zeveren en altijd een druppelende neus, elke dag pijn in het hoofd het lijkt of hij krimpt zei mijn man vaak, pijn in zijn buik naar de w.c moeten plassen en ontlasting moeten wel maar de spieren van de darmen en blaas verstijven en komen soms na 3 tot 8 uur pas op gang en ondanks veel medicijnen maar pijn lijden, een scheve pijnlijke nek, pijn in de benen toch moeten lopen/ sjokken om de spieren van off naar misschien on te krijgen, veel ontstekingen. Vallen met altijd verwondingen een schaaf wond werd na een dag bloedingen met ontstekingen zonder bloed verdunners na iedere val heftige bloedingen en hij viel zo vaak altijd weer die verwondingen, in de rolstoel was geen optie dan wilden de spieren van de darmen en blaas helemaal niets meer doen, enz. enz. elke dag sinds een 1/2 jaar smeekte mijn man 75 jaar ,heel moeizaam in woorden help me nou ik wil dood ik wil euthanasie ik kan niet meer ik ben zo moe en kan de pijnen niet meer aan. Ik ben met een dubbel gevoel voor mijn man gaan vechten zodat mijn man eindelijk na veel afspraken toch geholpen kon worden door heel moeizaam in vele losse uren zijn eigen euthanasie verklaring met en voor een telefoon in beeld helemaal voor kon lezen. een uur voor de euthanasie datum geprikt zou worden is hij ongelooflijk gevallen, veel breuken, wonden en na een dag hoge koorts niets meer eten of drinken is de redding gekomen kreeg mijn man na een moeizaam ja knikje gelukkig voor hem de euthanasie toegepast en was hij eindelijk verlost van alle ellende, de kinderen, kleinkinderen en ik keken met respect voor mijn man maar ook met veel verdriet toe hoe mijn man de kinderen hun vader en alle kleinkinderen hun Opa de eeuwige rust gunden. Het is goed dat het moeizaam moet gaan maar voor deze mensen is het nog een hele lijdensweg, de gewone artsen wisten niet hoe ze aan het verzoek wettelijk tegemoet konden komen. wat mooi dat er een levenseinde kliniek is die zich beter in de ziekte van mijn man konden verdiepen. Ik heb respect voor deze artsen en verpleegkundigen die in uiterste nood mensen kan en wil helpen.

D. van Renswoude, Houten

Geachte Tweede Kamerleden,

EUTHANASIE, een ZEGEN!

Mijn vader kreeg eind september 1996 – op z’n 83e – te horen, dat hij – voor de zoveelste keer – kanker had.
Nu bleek het darmkanker te zijn met uitzaaiingen naar de lever.
Tot september 1996 had hij nog de administratie voor de KNO-artsen van het Westfries Gasthuis gedaan, waar hij tot z’n 65e Hoofd van de Administratie was geweest.
Hij begon een traject van chemokuren, maar zag ook in, dat het een periode zou zijn van afscheid nemen.
Na 3 maanden zou hij aan een tweede chemokuur beginnen en vroeg de betreffende oncoloog om raad. Die zag echter in, dat een tweede chemokuur geen kwalitatieve meerwaarde van leven zou geven en nam de beslissing, die mijn vader zelf eigenlijk niet kon nemen: we stoppen het chemotraject!.
Mijn vader was, net als mijn moeder, al heel veel jaren in het bezit van een euthanasie-verklaring en zijn huisarts was daarvan op de hoogte.
Half maart 1997 werd het eten hem bezwaarlijk en vroeg hij de huisarts of die euthanasie wilde toepassen, maar de huisarts was nog wat afwachtend.
Eind maart begon mijn vader doorligplekken te vertonen, wat hem ondanks de goede verzorging en de toegediende extra morfine toch heel wat pijn veroorzaakte en wij verzochten als kinderen de huisarts hem te helpen.
Mijn vader heeft zijn ziekte namelijk wonderbaarlijk manmoedig gedragen.
Gelukkig wilde de huisarts zijn wens inwilligen, maar zag zich geassisteerd door een collega-huisarts, omdat hij het zelf emotioneel te moeilijk vond en bang was bij het inbrengen van de injectienaald de ader niet goed te kunnen vinden.
Wij spraken af, dat de euthanasie dinsdag 25 maart om 20.00 uur zou plaats vinden, zodat ook mijn broers en vrouw er bij aanwezig zouden kunnen zijn, terwijl mijn al wat demente moeder zich in een ander vertrek in huis bevond. Deze datum kwam mijn vader goed uit, want dan kon de uitvaart op paaszaterdag 29 maart gepland worden, zodat ook familie en vrienden “van verre” de crematie konden bijwonen.
Aldus geschiedde.
Mijn vader stelde zich – natuurlijk wel wat verzwakt, maar verder geheel bij kennis – netjes aan de collega-huisarts voor, terwijl hij op bed lag. En bedankte hem alvast voor zijn hulp.
Wij namen afscheid van mijn vader, waarbij hij ons allemaal nog een hand gaf.
Nadat de collega-huisarts in bijzijn van ons allen, inclusief de eigen huisarts, de naald kundig had ingebracht, zorgde de eigen huisarts, dat de slaapvloeistof werd toegediend.
Bij deze slaapinjectie verviel mijn vader reeds in een diepe slaap.
Het toedienen van de dodelijke vloeistof daarna was eigenlijk slechts een formaliteit.
Wij vonden het bijzonder en mooi om mijn vader zo vredig en toch ook snel te zien sterven.
Aan ZIJN wens was op een respectvolle wijze voldaan en wij hebben hem met LIEFDE laten gaan.
Dit speelde reeds ruim 10 jaar geleden.
Wij vinden het heel triest, dat veel andere mensen in deze zelfde situatie niet eenzelfde respectvolle behandeling mogen ontvangen, maar langer moeten lijden, omdat “het geloof” deze vreedzame dood in de weg staat. Ongelofelijk!

Klaas de Hart, zoon van Piet de Hart (03-11-1912 / 25-03-1997)
Visserseiland 125
1621 AA Hoorn
0229-244054
dehartvis@quicknet.nl

Klaas de Hart, Hoorn%20NH

Hieronder kunt u uw positieve ervaring rondom euthanasie schrijven. U mag uw verhaal ook anoniem vertellen. Uw gegevens zullen nooit voor andere doeleinden worden gebruikt of verstrekt worden aan derden.

Geachte Tweede Kamerleden,

Was getekend,

Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

* (U mag ook Anoniem invullen)

*